• Dat is net een gevangenis voor de baby’s
• We werken verticaal een grondbox past daar niet bij
• Een grondbox belemmert de interactie tussen de kinderen
• Baby’s zijn niet graag in een grondbox
• We vinden vrij bewegen voor de kinderen belangrijk een grondbox belemmert dit

Stel je voor jij bent die ouder die haar baby van drie maanden voor de eerste keer naar de kinderopvang brengt. Tot nu toe was je thuis bij je baby en is je baby de rust van jullie woonkamer gewend. Op het kinderdagverblijf sta je met je baby in je armen, de peuters rennen actief in het rond, je ziet kinderen rondkruipen en actief spelen. Waar kun jij je baby neerleggen, waar voelt het veilig? Als je dan gezegd wordt; leg hem maar op het kleed op de grond, hoe voelt dit dan? Je kleintje op een kleed leggen te midden van de peuters, de kruipers…

Een grondbox heeft vele voornamelijk positieve mogelijkheden, natuurlijk valt of staat alles met hoe je ermee omgaat en de keuze voor welke grondbox je gebruikt.

De grondbox als allerfijnste plekje voor de baby

Wanneer jij de grondbox zo inricht dat dit het allerfijnste plekje in de groep is voor de baby, voorzien van zorgvuldig geselecteerd materiaal. Hoe kun je het dan een gevangenis noemen? Overigens is de interpretatie van een gevangenis iets wat volwassenen eraan geven, niet wat de baby eraan geeft. Voor de baby is het de fijnste plek om te zijn, daar liggen ten slotte zijn fijnste speeltjes.

Wanneer je de baby een met zorg ingerichte grondbox aanbiedt, op een passende plek in je ruimte is de grondbox juist de fijnste plek om te zijn. Een plek waar de baby zich emotioneel en fysiek veilig voelt door de grenzen die de grondbox hem geeft.

De grondbox als de plek om te kunnen bewegen

Vaak hebben we de overtuiging dat de grondbox belemmerend is ten aanzien van de bewegingsontwikkeling. Echter niets is minder waar, een jonge baby beweegt in een grondbox juist meer, vrijer en gevarieerder dan op het moment dat je de baby op een kleed in je ruimte neerlegt. Beeld je maar eens in, als ik je vraag op een overvol plein te gaan liggen en daar je Yogaoefeningen te doen, hoe zou dat voelen? Voel je, je veilig? Kom je tot beweging, of verstijf je? Als ik je daarentegen een plek aanbied die begrensd is, waar je niet zomaar omver gelopen kunt worden, waar er een veilige sfeer is om je vrij uit te kunnen bewegen liggend op de grond, hoe zou dat voor je zijn? Kom je nu wel in beweging?

Een grondbox biedt de baby een fysiek en mentaal veilige plek, juist dat is nodig om in beweging te kunnen komen. De baby hoeft niet constant alert te zijn voor mogelijk ‘gevaar’.

Doordat de baby in de grondbox een fysiek en mentaal veilige plek aangeboden krijgt, niet zomaar onder de voet gelopen kan worden niet alert hoeft te zijn voor de spelende peuter. Zal de baby juist meer tot beweging komen.

Daarnaast hebben baby’s veel meer vloertijd en dus tijd om te bewegen wanneer we werken met een grondbox. Stel je voor jij werkt op een groep met 18 kinderen, jij bent een peuter aan het helpen op het toilet, je collega is even in de keuken om het fruit te halen. Wat doen we dan al snel met de baby? Vanuit veiligheidsoverwegingen zetten we de baby in een ‘veilige’ wipstoel, zodat er niets kan gebeuren als je er niet bij kunt zitten op het kleed.

Ook voor begeleiders geeft de grondbox heel veel rust, je weet dat als de baby in de grondbox ligt de baby daar veilig is. Dat je even op kunt staan om een ander te helpen zonder dat je eerst de baby in veiligheid moet brengen.

De grondbox en contact

De overtuiging dat een grondbox niet past in een verticale werking durf ik ook in vraag te stellen. Een baby is geen peuter en een peuter geen baby, beiden hebben andere behoeften en zijn nog egocentrisch gericht.

Om tot betrokken spel te kunnen komen heeft een kind een veilige plek nodig, een yes-place en een plek die aangepast is aan zijn noden ten aanzien van het materiaal. Door een baby op de grond te leggen te midden van de peuters, kiezen we er vanuit veiligheidsoverwegingen voor bepaald materiaal niet aan de peuter te geven daar het niet veilig is voor de baby. Ook vragen we van de peuter rekening te houden met de baby ook al kan hij dat eigenlijk nog niet. De speelplek wordt daardoor steeds minder een yes-place.

Het betrokken spel van de baby wordt ook beperkt doordat de baby geen eigen veilige plek heeft en daardoor veel alerter gericht is op de buitenwereld, in plaats van op kunnen gaan in zijn eigen spel.

Maar er ontbreekt toch wel contact tussen de baby en peuter als we een grondbox gebruiken en ze leren zoveel van elkaar?  Ook bij deze stelling durf ik je te vragen, is dat zo?

Wanneer een baby zich fysiek, mentaal en emotioneel veilig voelt, staat de baby open voor contact. Als de peuter ervaart dat hij een eigen plek heeft om betrokken te kunnen spelen zonder steeds te horen; Nee, pas op, kijk uit want daar ligt de baby… Is het contact misschien wel positiever.

De spijltjes zijn een belemmering voor ons als volwassenen, wij zien een gevangenis. Voor kinderen onderling is dat geen belemmering, zij zien elkaar, raken elkaar aan en komen tot een positieve interactie.

Een grondbox, tja het woord zegt het al, is op de grond. Dat maakt ook dat baby’s juist gemakkelijk interactie kunnen hebben met de andere kinderen, dat maakt dat de baby vanaf zijn eigen hoogte op de grond de groep kan overzien. Een box op hoogte, die we regelmatig gebruiken creëert daarentegen juist letterlijk afstand tussen de kinderen.   

De grondbox en een grotere spelbetrokkenheid

Kortom ik ben een absolute voorstander van het gebruik van een grondbox in de kinderopvang, mits we deze op de juiste manier gebruiken en het een grondbox met spijltjes is.

Het fijne is, laatst werd mijn visie op de grondbox door een oud-collega bevestigd. Zij doet momenteel een 0-meting bij een grote kinderopvangorganisatie. Vanuit haar onderzoek, evenals vanuit het onderzoek van haar collega, bleek dat op de groepen waar er gebruik gemaakt wordt van een grondbox de baby’s een hoger welbevinden hebben en een grotere spelbetrokkenheid. Geen gevangenis dus, maar de allerleukste speelplek voor de baby!

Gebruik jij een grondbox?  

Liefs Moniek Neumann

Foto van Helen Armstrong

Hoe zit dat met je baby?

Afgelopen vrijdag had ik de eer een fijn team te mogen inspireren. We hebben de hele dag ons ondergedompeld in kwaliteitsvolle baby opvang. Wat is kwaliteitsvolle baby opvang en welke invloed heb jij daar op.

Ook die dag kwam de rol van de maatschappij voorbij en het willen controleren. De begeleiders merkten op dat ze regelmatig ouders ontvangen die hen hele lijsten overhandigen hoe de zorg voor de baby moet plaats vinden. Er staat duidelijk omschreven hoe laat de fles moet worden gegeven, hoeveel de baby mag/ moet eten, van welk uur tot welk uur de baby dient te slapen en na welk uur de baby niet meer mag slapen…

De bijkomende vraag is, hoe kunnen we dan nog werken op het ritme van het kind? Hoe kunnen we dan nog voldoen aan de behoefte van de baby in de groep. Als hij om 10 uur moe is, maar volgens zijn lijst pas om 11 uur mag slapen… Als hij na anderhalf uur nog lekker ligt te slapen, maar volgens de lijst wakker gemaakt moet worden… Als hij om 12 uur honger heeft maar pas om half een mag drinken…

Een van de begeleiders merkte op, ik voel mij geen professional meer. Ik dien volgens de lijstjes te werken, de signalen die ik op pik, die herken bij de baby daar lijkt het niet langer om te gaan. Dat ik het volgens het lijstje doe, dat primeert.

Iets doen op gevoel, iets wat niet vanuit de wetenschap te verklaren is, iets wat niet te controleren is, maakt vaak onzeker. Misschien is dat wel de reden dat iedere mama en iedere papa onzeker is, ten slotte willen we allemaal het beste voor ons kind. Voor velen zou het zo fijn zijn de controle te kunnen behouden, te kunnen meten en vandaar uit te weten… ik doe het goed!

Helaas kun je, je baby – je kind- niet in een receptenlijstje stoppen. De ene dag is de andere niet. Jij eet de ene dag toch ook meer dan de andere dag. Jij ligt toch ook niet elke nacht even lang te slapen. Jij gaat toch ook het liefst naar bed als je moe bent en eet als je trek hebt?

𝐌𝐢𝐣𝐧 𝐚𝐝𝐯𝐢𝐞𝐬, 𝐯𝐞𝐫𝐭𝐫𝐨𝐮𝐰 𝐞𝐞𝐧 𝐛𝐞𝐞𝐭𝐣𝐞 𝐦𝐞𝐞𝐫 𝐨𝐩 𝐣𝐞 𝐛𝐮𝐢𝐤 𝐠𝐞𝐯𝐨𝐞𝐥!

In onze controle maatschappij lijkt ons hoofd steeds belangrijker te worden. Het hoofd wordt steeds groter en machtiger, maar we vergeten de intelligentie van de rest van ons lichaam. Luister niet alleen naar je hoofd, maar ook naar je hart en naar je buik. Laat je gevoel spreken, durf te vertrouwen op je gevoel en dat wat je hart je ingeeft.

𝑀𝑖𝑠𝑠𝑐ℎ𝑖𝑒𝑛 𝑒𝑒𝑛 𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒𝑣𝑜𝑙 𝑓𝑒𝑖𝑡𝑗𝑒; 𝑤𝑖𝑠𝑡 𝑗𝑒 𝑑𝑎𝑡 𝑖𝑛 𝑑𝑒 𝑎𝑙𝑙𝑒 𝑒𝑒𝑟𝑠𝑡𝑒 𝑓𝑎𝑠𝑒 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑐𝑒𝑙𝑑𝑒𝑙𝑖𝑛𝑔 𝑑𝑒 𝑑𝑎𝑟𝑚𝑒𝑛 𝑒𝑛 𝑑𝑒 ℎ𝑒𝑟𝑠𝑒𝑛𝑒𝑛 𝑎𝑎𝑛 𝑒𝑙𝑘𝑎𝑎𝑟 𝑣𝑒𝑟𝑏𝑜𝑛𝑑𝑒𝑛 𝑧𝑖𝑗𝑛. 𝑀𝑒𝑛 𝑠𝑝𝑟𝑒𝑒𝑘𝑡 𝑑𝑎𝑛 𝑜𝑜𝑘 𝑣𝑎𝑎𝑘 𝑜𝑣𝑒𝑟 𝑑𝑒 𝑡𝑤𝑒𝑒𝑑𝑒 ℎ𝑒𝑟𝑠𝑒𝑛𝑒𝑛, 𝑗𝑒 𝑑𝑎𝑟𝑚𝑒𝑛. 𝐷𝑎𝑎𝑟𝑜𝑚 𝑖𝑠 𝑗𝑒 𝑏𝑢𝑖𝑘𝑔𝑒𝑣𝑜𝑒𝑙 𝑚𝑖𝑛𝑠𝑡𝑒𝑛𝑠 𝑧𝑜 𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒𝑣𝑜𝑙 𝑎𝑙𝑠 𝑑𝑎𝑡 𝑤𝑎𝑡 𝑗𝑒 𝑚𝑒𝑡 𝑗𝑒 ℎ𝑜𝑜𝑓𝑑 𝑏𝑒𝑟𝑒𝑑𝑒𝑛𝑒𝑒𝑟𝑑. 𝑊𝑎𝑛𝑛𝑒𝑒𝑟 𝑗𝑒 𝑏𝑒𝑖𝑑𝑒 ‘ℎ𝑒𝑟𝑠𝑒𝑛𝑒𝑛’ 𝑠𝑎𝑚𝑒𝑛 𝑘𝑢𝑛𝑡 𝑙𝑎𝑡𝑒𝑛 𝑤𝑒𝑟𝑘𝑒𝑛 𝑏𝑒𝑛 𝑗𝑒 𝑚𝑒𝑒𝑟 𝑖𝑛 𝑒𝑣𝑒𝑛𝑤𝑖𝑐ℎ𝑡. 𝐷𝑎𝑛 𝑘𝑙𝑜𝑝𝑡 𝑗𝑒 𝑏𝑢𝑖𝑘𝑔𝑒𝑣𝑜𝑒𝑙 𝑏𝑖𝑗 𝑗𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑 – 𝑑𝑎𝑡 𝑠𝑐ℎ𝑒𝑒𝑙𝑡 ℎ𝑒𝑒𝑙 𝑤𝑎𝑡 𝑤𝑖𝑘𝑘𝑒𝑛 𝑒𝑛 𝑤𝑒𝑔𝑒𝑛 𝑡𝑢𝑠𝑠𝑒𝑛 𝑔𝑒𝑣𝑜𝑒𝑙 𝑒𝑛 𝑣𝑒𝑟𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑.

𝐺𝑒𝑏𝑟𝑢𝑖𝑘 𝑑𝑒 𝑘𝑟𝑎𝑐ℎ𝑡 𝑣𝑎𝑛 𝑗𝑒 𝑣𝑜𝑙𝑙𝑒𝑑𝑖𝑔𝑒 𝑙𝑖𝑐ℎ𝑎𝑎𝑚, 𝑗𝑒 ℎ𝑒𝑏𝑡 ℎ𝑒𝑡 𝑛𝑖𝑒𝑡 𝑣𝑜𝑜𝑟 𝑛𝑖𝑒𝑡𝑠!

Kijkend naar onze baby’s, laat de lijstjes los en begin terug met echt kijken en met echt voelen. Leer de signalen van je baby kennen en herkennen. Verdiep je in welke signalen de baby je laat zien, met zijn handen, ogen/ mimiek, bewegingen, spiertonus en de verschillende wijzen van huilen.

𝐓𝐞𝐧 𝐬𝐥𝐨𝐭𝐭𝐞 𝐤𝐮𝐧 𝐣𝐞 𝐡𝐞𝐭 𝐩𝐚𝐬 𝐳𝐢𝐞𝐧 𝐚𝐥𝐬 𝐣𝐞 𝐰𝐞𝐞𝐭 𝐰𝐚𝐚𝐫 𝐣𝐞 𝐧𝐚𝐚𝐫 𝐤𝐮𝐧𝐭 𝐤𝐢𝐣𝐤𝐞𝐧.

Je baby is enorm intelligent en weet vanaf dag een wat hij van je nodig heeft, en ‘helaas’ dat is geen lijstje ingedeeld van uur tot uur en afgewogen voeding. Dat is wat hij aangeeft met zijn signalen die de baby vanuit zijn innerlijk weten – zijn gevoel, hart en hoofd – jou kan vertellen.

Lieve mama, lieve papa durf een beetje meer te vertrouwen op je intuïtie en op je baby die leid je de weg. Alles wat je doet, doe je met de beste bedoelingen en een positieve intentie – 𝐣𝐞 𝐝𝐨𝐞𝐭 𝐡𝐞𝐭 𝐠𝐨𝐞𝐝!

𝐕𝐨𝐥𝐠 𝐣𝐞 𝐡𝐚𝐫𝐭 – 𝐰𝐚𝐧𝐭 𝐡𝐞𝐭 𝐤𝐥𝐨𝐩𝐭!

Warme groet,

Moniek Neumann EigenWijs

Is dat zo?

Zal er in Vlaanderen niets goed zijn in de kinderopvang? Is een kleinere groep de leidraad voor kwaliteit? Het berichtje raakte me heel diep, het deed me nadenken en maakte me ook erg verdrietig.

Als er echt niets goeds is in de kinderopvang in Vlaanderen op dit moment wat betekent dit dan eigenlijk. Wat betekent dit voor alle kinderen die dagelijks in de kinderopvang hun tijd doorbrengen? Wat betekent het voor al die professionals die dagelijks met hart en ziel werken in de kinderopvang? En wat doet het met mij? Zie ik echt te veel zaken door een roze bril?

Ik ben het zeker eens met de schrijver dat de groepen te groot zijn en dat de groepsgrootte van invloed is op de kwaliteit. Ik heb mij sinds mijn start in de kinderopvang in België altijd zeer verbaasd over het kind-leidsterratio. Ik heb mij vanaf dag een afgevraagd wie deze regel op deze manier heeft bedacht en hoe in vredesnaam de begeleiders in de kinderopvang op deze manier kunnen werken.

Maar, is er echt niets goeds in de kinderopvang in Vlaanderen? Daar ben ik het niet mee eens! En zou het enkel en alleen kleiner maken van de groepen dan direct verbetering brengen? Dat denk ik ook niet!

Toevallig werd deze stelling nog eens bevestigd door een kinderbegeleider die momenteel de babyspecialist opleiding volgt bij EigenWijs. Ze stuurde een filmpje naar mij toe en schreef hieronder: “Ik besef heel goed dat de ratio omlaag moet, maar op dit moment (van het filmpje) waren we met 4 begeleiders voor 14 kinderen. Wat bijna een ratio van 4 zou zijn. Bij ons ligt het vooral aan de mindset en hoe de werking nu is. “

De kinderopvang vraagt aandacht, er moeten zaken verbeteren de ratio moet naar beneden maar dat niet alleen gaat onze kinderopvang redden en gaat ook niet alleen kwaliteit brengen. Zoals deze begeleidster het duidelijk weet te omschrijven, de mindset moet ook veranderen. Wanneer jij altijd iets blijft doen op dezelfde manier, zal de uitkomst ook altijd hetzelfde blijven. Ook als je de randvoorwaarden aanpakt, de echter verandering begint van binnenuit.

Ook in de omstandigheden zoals deze nu zijn, met veel te grote groepen, zijn er heel veel professionals die het verschil maken iedere dag opnieuw. Zij maken de kwaliteit door hun houding, door hun inzet, door hun liefde en passie voor het vak en voor ieder kind.  

Ik zie dagelijks in mijn werk de lelijke kanten van de kinderopvang zoals deze nu georganiseerd is. Ik zie begeleiders die het niet meer zien zitten, die opbranden. Ik zie verantwoordelijken die echt geen licht meer zien aan het einde van de tunnel en huilend aan hun bureau zitten letterlijk met de handen in het haar. Ik hoor ouders over de dagelijkse puzzel en de steeds onzekere vraag is de opvang open vandaag en de onzekerheid gaat alles goed op ons kinderdagverblijf. Ik zie kinderen die verdrinken in een veel te grote groep, die niet de aandacht kunnen krijgen die ze verdienen, die te lang moeten wachten en op moeten gaan in de groep.

Daarnaast zie ik ook begeleiders die iedere dag opnieuw het beste van zichzelf geven, die dagelijks met zoveel warmte en liefde de kinderen en hun ouders ontvangen. Ik zie hen kinderen ondersteunen in hun ontwikkeling op zoek naar zichzelf. Ik zie kinderen groeien in al hun mogelijkheden en zie hen open bloeien en genieten van het samenzijn met leeftijdsgenootjes. Ik zie de kinderopvang die als steunpilaar fungeert voor ouders die het moeilijk hebben, die zoekende zijn naar een netwerk en informatie. Ik zie ouders en kinderen uit kwetsbare situaties die in de kinderopvang hun tweede thuis vinden, die daar tot rust kunnen komen en liefdevol worden opgenomen en ondersteunt zoveel verder dan de opvang alleen. Ik zie verantwoordelijken kritisch kijken naar hun visie en beleid en met de riemen die ze hebben de golven trotseren.

Er gebeurt zoveel moois en zoveel goeds… Ja de groepen zijn te groot, de ratio is echt niet ok maar dat maakt nog niet dat de hele kinderopvang niet ok zou zijn!